သည္းထိတ္ရင္ဖိုဝတၳဳ

စာအုပ္ေရ သန္း ၃၀ ေက်ာ္ေလာက္ေရာင္းခဲ႕ရတဲ႕ နာမည္ေက်ာ္ ( The Girl with the Dragon Tattoo) စာအုပ္ကို ရုပ္ရွင္အၿဖစ္ ဒါရုိက္တာ Niels Arden Oplev  ကရိုက္ကူးခဲ႕ပါတယ္ ။ မင္းသား  Michael Nyqvist မင္းသမီး Noomi Rapace တို႕ကသရုပ္ေဆာင္ပါတယ္ ။  ရုပ္ရွင္အၿဖစ္လည္း အုန္းအုန္းထ ေအာင္ၿမင္တယ္လို႕ သိရပါတယ္ ။ ပထမအၾကိမ္ ရုိက္ကူးခဲ႕တဲ႕ရုပ္ရွင္ေၾကာ္ၿငာ ။ ရုပ္ရွင္စာတန္းထိုး မွာ ေရထဲကုိ မင္ အမည္းေရာင္ေတြက်လာတာကိုရိုက္ၿပထားပါတယ္ ။ အဲသလို ရိုက္ခ်က္ကို နိုင္ငံတကာက ကဗ်ာဆရာတေယာက္ရဲ႕ စာအုပ္အဖံုးမွာလည္း ေတြ႕ရပါတယ္ ။

အင္းေလး ဘုရားဖူး ေနာက္ဆက္တြဲ

“ ဘုရား ကြ်န္ေတာ္ ၊ ေတာင္ကြ်န္းေပၚက ၊ ဆင္ေတာ္တစ္စီး ၊ အၿမီးေငြလိပ္ ၊ လိပ္သည္႕သင္ၿဖဴး ၊ ၿဖဴးသည္႕ေလညင္း ၊ သည္းသည္႕အမဲ ၊ မည္းသည္႕မီးေသြး ၊ ေသြးသည္႕ နံသာ ၊ သာသည္႕ လမင္း ” စသၿဖင္႕ အေတာမသတ္နိုင္ေအာင္ အလိုရွိတုိင္း ဆက္ေပးနိုင္သည္႕ လကၤာတစ္ပုဒ္လို ၊ ေရႊအင္းတိန္ ဘုရားကိုသြားရင္း ရိုက္ခဲ႕တဲ႕ ဓါတ္ပံုေတြကို စာၿဖည္႕ရင္း ၊ ခရီးသြားတဲ႕အခါ အစီအစဥ္ ဆြဲတဲ႕ အေၾကာင္းအရာေလး ေခါင္းထဲေရာက္လာပါတယ္ ခင္ဗ် ။

 အလုပ္ထဲက အသိလုပ္ေဖာ္ကိုင္ဖက္တေယာက္အေၾကာင္းပါ ။ သူက အေရွ႕ေတာင္ အာရွက နာမည္ၾကီး တကၠသိုလ္ တစ္ခုကေန ပထမတန္းစားကလတ္စ္ (First class) နဲ႕ ဘြဲ႕ရလာသူတေယာက္ၿဖစ္ပါတယ္ ။ အလုပ္မွာ အလုပ္နဲ႕ ပတ္သက္တဲ႕ ဖိုင္ေလးကို သူ႕ကြန္ပ်ဴတာထဲရွာရင္း  သူခရီးသြား တုန္းက ဆြဲထားတဲ႕ ခရီးသြားအခ်ိန္စာရင္း ၊ ပါဝါပြြြိဳင္႕ စလုိက္ေလးကို သူလုပ္ေဖာ္ကိုင္ဖက္ေတြကေတြ႕သြားၾကတယ္ ။

သူက ခရီးသြားတဲ႕ ရက္ေတြမွာ မနက္ ၇ နာရီ အိပ္ယာထ ၊ ေရခ်ိဳး ၊ သန္႕စင္ခန္းဝင္ ၊ ၈ နာရီ မနက္စာစား ၊ ၉ နာရီ ဘာလုပ္ ၊ ၁၀ နာရီ ဟုိအေရာက္သြား ။ ၁၁ နာရီ ထမင္းစား ၊ ၁၂ နာရီ ဘာလုပ္ ဆိုၿပီး အေသးစိတ္ အစီအစဥ္ေတြအၿပင္ တေန႕ကို သံုးရမယ္႕ ေငြ ၊ ဘတ္ဂ်တ္ ၊ ပိုသံုးမိရင္ ဘယ္ေလာက္ထိပဲသံုရမယ္ ၊ စသၿဖင္႕ အေသးစိတ္ေတြ ပါတဲ႕ အခ်ိန္စာရင္း ။ ေတြ႕မိတဲ႕သူေတြက သူ႕ ခရီးစဥ္ အခ်ိန္ဇယားကို ၾကိဳက္သူလည္းရွိ ၊ မၾကိဳက္တဲ႕သူလည္းရွိ ။  ခ်ီးက်ဴးသူလည္းရွိ ၊ ၿပံဳးသူလည္းရွိ ။ ဒုိ႕ကေတာ႕ ခရီးသြားရင္ ဘာမွ သိပ္မစဥ္းစားဘူး ။ ေရာက္တဲ႕အခ်ိန္ဟာေရာက္တဲ႕အခ်ိန္ ၊ ထမင္းစာလုိ႕ ထမင္းစားတဲ႕ အခ်ိန္ဟာ ထမင္းစားတဲ႕အခ်ိန္ပဲ ။ package ေတြ  schedule  ေတြ လာမလုပ္နဲ႕ carefree ပဲ ။ တၿခား ကိစၥေတြကို ခရီးသြားခ်ိန္ မီးခလုတ္ပိတ္သလို ပိတ္ထားခဲ႕တာ စသၿဖင္႕ ..

“ ၾကံစည္တိုင္းလည္း ၿဖစ္မလာဘူး ၊ ဘဝကို သီခ်င္းလုပ္ဆိုခ်င္တယ္” ဆိုတဲ႕ ဆရာေတြကေတာ႕ ကားပ်က္ရင္ အဲသည္႕အေတြ႕အၾကံဳက သိပ္ေကာင္း ၊ ဖန္ တား စ တစ္ ပဲ ။ အခန္းမရရင္ ရတဲ႕အခန္းမွာေန မရဘူးတဲ႕ အေတြ႕အၾကံဳေတြရမယ္ ဆိုတဲ႕သူေတြက တစ္အုပ္စု ။

တဘက္ကလည္း တည္းမည္႕ေနရာေရာက္ရင္ ၊ မီးေလာင္ရင္ ထြက္ေၿပးရမယ္႕ အေရးေပၚထြက္ေပါက္တံခါး အလြယ္တကူဖြင္႕လုိ႕ရရဲ႕လား ၊ အဲဒီ႕တခါးကို တေယာက္ေယာက္က အၿပင္ကေန ေသာ႕ခတ္ထားသလား ၊ တံခါးဘယ္နွေပါက္ရွိသလဲ ၊  အေရးေပၚတံခါးေပါက္ နဲ႕ ကို္ယ္႕အခန္းဘယ္ေလာက္ေဝးသလဲ စတာေတြကို တည္းမယ္႕ေနရာေရာက္ေရာက္ၿခင္း စစ္တဲ႕သူက တစ္စု ။ ဒီကိစၥအတြက္ ေမးခြန္းအတြက္ အမွန္အမွားမရွိပါဘူး ၊ စိတ္ထဲထင္တာကိုသာ အမွတ္ၿခစ္ခဲ႕လိုက္ပါ ဆိုသလိုမ်ိဳး။ ခရီးတူတူသြားဖူးမွ လူတေယာက္အေၾကာင္းကို ပိုသိတယ္ဆိုတဲ႕ စကားကို စမ္းစစ္ခ်င္သူေတြလညး္ရွိမွာပဲ မဟုတ္လား

စာစီစာကံုးေရးသလို နိဂံုးခ်ဳပ္အေနနဲ႕ ကဗ်ာဆရာၾကီး ဦးေအာင္ခ်ိမ္ရဲ႕ ကဗ်ာေလးကိုကိုးကားလိုက္ပါတယ္ ။

“ ဒါထက္
ေပ်ာ္ပြဲစား ထြက္တယ္ဆိုတာဟာ
ေပ်ာ္လို႕လား
စိတ္ညစ္လုိ႕လား ”

ေအာင္ခ်ိမ္႕ေရးသည္ ကဗ်ာမွ

Random photos ( အင္းေလး )

အင္းေလးကန္ အတြင္းက ဟုိတယ္တစ္ခုမွာ နိုင္ငံၿခားသားဧည္႕သည္မ်ားထားခဲ႕ေသာ စာအုပ္တခ်ိဳ႕။

ရန္ကုန္မွာ သူငယ္ခ်င္းတေယာက္နဲ႕လက္ဖက္ရည္ဆိုင္ထိုင္ရင္းစကားေၿပာၿဖစ္ပါတယ္ ။ သူက စာအုပ္ေတြဝယ္ယူစုေဆာင္းတယ္ ၊ အေဟာင္းေတြေရာ ၊ အသစ္ေတြပါ ဝယ္စုတယ္ ။ က်ေနာ္လည္း တခ်ိဳ႕စာအုပ္ေတြသူဆီကေန ဌားဖတ္ဖူးတယ္ ။

စာအုပ္အေဟာင္းဆိုင္တခိ်ဳ႕ အရင္လို အလုပ္မၿဖစ္ေတာ႕ဘူးလို႕ သူကေၿပာတယ္ ။ အင္တာနက္ကေန အီးဘြတ္ေတြ ( အဂၤလိပ္ ဝတၳဳေတြ ၊ တၿခား ဘာသာရပ္ဆိုင္ရာစာအုပ္)  နဲ႕ ကိုးကားစရာ စာမ်ားအလြယ္တကူရနိုင္တာေၾကာင္႕ အဂၤလိပ္ဝတၳဳအေဟာင္းေရာင္းတဲ႕ဆိုင္တခ်ိဳ႕အလုပ္မၿဖစ္ဘူး လို႕သူကေၿပာတယ္ ။

ဟုိဟိုဒီဒီမ်ား ( Mark Twain )

ဟုတ္ကဲ႕ ။ ရန္ကုန္ကေနဝယ္လာခဲ႕တဲ႕ စာအုပ္အမ်ိဳးအစားထဲမွာ ကဗ်ာစာအုပ္ နဲ႕ ဟာသစာေပ ေတြလည္းပါပါတယ္ ။ ကုန္ပစၥည္းေၾကာ္ၿငာ စာေၾကာင္းတိုတိုနံနံေလး ထဲမွာ ကိုယ္ေၿပာခ်င္တဲ႕၊ သိေစခ်င္တဲ႕၊ ကုန္ပစၥည္းအေၾကာင္းကို အမ်ားသိေအာင္လုပ္ရတာမလြယ္သလို ၊ ေရးဖြဲ႕ထားတဲ႕ စာနည္းနည္းေလးနဲ႕ လူအမ်ားကို စိတ္လက္ၾကည္လင္ေပ်ာ္ရႊင္ေအာင္လုပ္ရတာလည္း မလြယ္လွဘူးလို႕က်ေနာ္ထင္တယ္ ။

စာေရးဆရာၾကီး ဦးေသာ္တာေဆြ မွ အစ စာေရးဆရာၾကီး ဦးမင္းလူ ၊ ဆရာ နီကိုရဲ အလယ္ ၊ ဆရာၾကီး ဂ်က္ အဆံုး ၊ သူတို႕ေရးတဲ႕စာေတြကို ဖတ္ခ်င္စိတ္ၿဖစ္ေနမိပါတယ္ ။ တဆက္တည္း ဖတ္ခ်င္ေနမိတာက ကမၻာေက်ာ္ စာေရးဆရာၾကီး Mark Twain ရဲ႕စာေတြၿဖစ္ပါတယ္ ။ သူ ဘယ္လို စာေတြေရးခဲ႕သလဲ ၊ စာဖတ္သူရဲ႕ စိတ္ကိုၾကည္လင္လာေအာင္ သူဘယ္လိုေရးခဲ႕သလဲ ၊ ဘယ္လိုေထာက္ၿပေဝဖန္ေရးခဲ႕သလဲ  ၊ ၂၀ ရာစုက comic writer ေတြအေၾကာင္းေၿပာရင္ သူ႕ကို  Mark Twain ဘာလို႕ကိုးကားေနဆဲလဲ ။ စသၿဖင္႕ စိတ္ဝင္စားဖို႕ေကာင္းပါတယ္ ။

photo reference: wiki

ဟုိဟိုဒီဒီမ်ား-၆ ( အီးဘြတ္မ်ား ၊ ဘေလာ႕မ်ား ၊ အက္ေဆးမ်ား )

က်ေနာ္တို႕ ၿမန္မာစာေရးဆရာေတြ ၊ စာအုပ္သမားေတြဖတ္ၾကတဲ႕  The Best American Essays ဆိုတဲ႕စီရီးတြဲေလးအေၾကာင္းကို သူငယ္ခ်င္းတေယာက္က လက္ဖက္ရည္ဆိုင္ထိုင္ရင္းေၿပာၿပတယ္ ။

(Youtube, twitter, facebook) အသံုးမ်ားလာတဲ႕ ကာလေတြမွာ စာအုပ္ေတြ နဲ႕ အီလက္ထေရာနစ္ အီးဘြတ္ေတြ ဘယ္သူက ပုိၿပီး ေနရာယူလာၾကမလဲ ။ ပံုနွိပ္ထုတ္ေဝတဲ႕စာအုပ္ေတြကို စာဖတ္ပရိတ္သတ္အားေပးမူ စတဲ႕အေၾကာင္းအရာေတြကို ၂၀၁၀ အေကာင္းဆံုး အေမရိကန္ အက္ေဆး စာအုပ္ အမွာစာမွာေရးသားထားပါတယ္ ။

အဲသည္႕စီးရီး အယ္ဒီတာေတြထဲကတေယာက္ၿဖစ္တဲ႕ Robert Atwan ကလည္း ၊ ေနာင္ အီးဘြတ္ေတြမွာ ဂႏၱဝင္ ဝတၱဳေတြကို အီလက္ထေရာနစ္ နည္းပညာနဲ႕ထုတ္ေဝၾကတဲ႕အခါ အဲသည္႕ဝတၱဳဇာတ္လမ္းေနာက္ခံေခတ္ကာလက ေတးဂီတေတြ ၊ ေရာင္စံု ဇိမ္ခံပစၥည္းေၾကာ္ၿငာေတြ ၊ မွတ္တမ္းမွတ္ရာ ဓါတ္ပံုေတြ ၊ စာအုပ္ရဲ႕ သမိုင္းဆိုင္ရာ အခ်က္အလက္ေတြကို အလြယ္တကူရွာေဖြနိုင္မယ္႕ လင္႕ေတြ ၊ စာအုပ္ကိုဖတ္ေနရင္း အခ်င္းခ်င္း ဆက္သြယ္ အၿမင္ဖလွယ္ ေဆြးေႏြးနိုင္မယ္႕ ခ်က္တင္လိုမ်ိဳးေတြ ၊ မွတ္တမ္းရုပ္ရွင္တိုေလးေတြနဲ႕ ဂႏၱဝင္ဝတၱဳေတြကိုထုတ္ေဝလာခဲ႕ရင္ စာအုပ္ဖတ္သူဟာ စာအုပ္ကိုဖတ္ေနရင္း ရုပ္ရွင္တကားၾကည္႕ေနရသလို ၊ ဝတၳဳစာအုပ္တစ္အုပ္ကို ဖတ္ေနရသလို ၊ မွတ္တမ္းရုပ္ရွင္တကားကို ၾကည္႕ေနရသလို ၊ ခ်က္တင္ လုပ္ေနရသလို အေၿခအေနမ်ိဳးကိုတၿပိဳင္တည္းရရွိနိုင္မယ္လို႕ ေရးသားထားပါတယ္ ။ အဲသည္႕အေရးအသားကို ၂၀၁၀ အေကာင္းဆံုး အေမရိကန္ အက္ေဆးမိတ္ဆက္စာမွာဖတ္ရူ နိုင္တယ္လို႕ သိရပါတယ္ ။

ဟုိဟုိဒီဒီမ်ား - ၅ ( Contagion ၊ ကဗ်ာဘဝရွာေတာ္ပံု )

Contagion ရွပ္ရွင္ကားကုိ ၿကည္႕ၿဖစ္ပါတယ္ ။ ဇာတ္ဝင္ခန္းထဲမွာ blogging is not writing  ဆိုၿပီး ၾကားမိလုိက္သလိုပါပဲ ၊ က်ေနာ္တလြဲၾကားမိ တာလဲၿဖစ္နိုင္ပါတယ္ ။ :)

အသက္အႏၱရယ္ၿဖစ္ေစေလာက္တဲ႕ ေရာဂါပိုးမြားကို တိုက္ခိုက္နိုင္မယ္႕ေဆးကို ရွာေဖြတဲ႕ေဆးပညာရွင္ေတြရဲ႕ အလုပ္ေပၚစိတ္ဝင္စားမူ ၊ ဝါသနာ ၊ အႏၱရယ္ စတာေတြကို စဥ္းစားမိပါတယ္ ။ ရိုက္ခ်က္ေတြကုိ က်ေနာ္ေတာ႕ၾကိဳက္တယ္ ။ အသည္းယားစရာ တခန္း ပါတယ္ ။ ေသေနတဲ႕ သူ မ်က္နွာကို အနီးကပ္ရိုက္ၿပၿပီး ဦးေခါင္းခြံကို ဖြင္႕ခ်လိုက္ၿပီး ဖြင္႕ထားတဲ႕ အပိုင္းကို မ်က္နွာေပၚၿပန္ေခါက္တင္လုိက္တာကို ရိုက္ၿပပါတယ္ ။ ေဘးေနာက္ဝဲယာက ပရိသတ္ဆီက အသံေတြထြက္လာပါတယ္ ။ 
ရုပ္ရွင္က တကားလံုး ပ်င္းမေနရဘဲ ၾကည္႕လို႕ေကာင္းပါတယ္ ။

ဟုိဟုိဒီဒီမ်ား- ၄ ( ကဗ်ာဆရာၾကီး ေမာင္ေခ်ာႏြယ္ ၊ အသည္းႏွလံုး )

ပထမဆံုးမဟုတ္ေပမယ္႕ က်ေနာ္အေစာဆံုးဝယ္ၿဖစ္တဲ႕ ကဗ်ာစာအုပ္ သံုးေလးအုပ္ထဲမွာ ၿမန္မာကဗ်ာဆရာ ေမာင္ေခ်ာႏြယ္ ရဲ႕ ရထား ကဗ်ာစာအုပ္ပါတယ္ ။ ကဗ်ာဆရာ ပိုင္စိုးေဝ ၊ ကဗ်ာဆရာ ေမာင္ေခ်ာႏြယ္ တို႕ရဲ႕ကဗ်ာေတြကို ဖတ္ၿပီးၿမန္မာေခတ္ေပၚကဗ်ာမ်ားနဲ႕ ရင္းနွီးလာပါတယ္ ။ ကဗ်ာဆရာ ေမာင္ေခ်ာႏြယ္ကို အၿပင္မွာ မေတြ႕ဖူးပါဘူး ။ ရုပ္ရွင္ေတးကဗ်ာ မဂၢဇင္းမွာလား ၊ ကဗ်ာအေၾကာင္းဦးစားေပးေဖာ္ၿပတဲ႕ တၿခားမဂၢဇင္းတခုမွာလားမသိဘူး ၊ သူ႕ အင္တာဗ်ဴးကို ဖတ္ရင္း သူ႕ဓါတ္ပံုကိုေတြ႕ဖူးပါတယ္ ။ 

သူဆံုးပါးသြားတာ နည္းနည္းၾကာသြားေပမယ္႕ အခုခ်ိန္မွာ  က်ေနာ္တို႕ကဗ်ာဖတ္သူအၿခင္းၿခင္းေတြ႕တဲ႕အခါ ၊ လက္ဖက္ရည္ေသာက္ရင္း ၊ အရက္  ဘီယာေသာက္ရင္း သူ႕ကဗ်ာ အပိုင္းအစေလးေတြကို ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ား ကိုးကားေၿပာဆိုတတ္ၾကပါတယ္ ။  ကိုေခ်ာက ဘာေၿပာခဲ႕သလဲ ဆိုၿပီး သူ႕ကဗ်ာ အပိုင္းအစေလးေတြကို ရြတ္ရြတ္ၿပၿပတတ္တဲ႕သူငယ္ခ်င္းတေယာက္ ကို အခုစာေလးေရးေနရင္း သတိရမိပါတယ္ ။ သူငယ္ခ်င္းၾကည္႕ရတာ ေမာင္ေခ်ာႏြယ္ ကဗ်ာေတြကို လြယ္လင္႕တကူ မွတ္မိေနတယ္ ။ ခက္ခက္ခဲခဲနဲ႕ မွတ္ထားတာလည္းမဟုတ္ပါဘူး ။ 

ဟုိဟုိဒီဒီမ်ား- ၃ ( Dictionary, glossary, hyperreality,Yann Martel)

Yann Martel (drawing: icn2)

အခုရက္ပိုင္း စင္ကာပူမွာမိုးေလးဖြဲဖြဲေလးရြာတယ္ ။ မုန္တိုင္းရိွလို႕ထင္တယ္ ။ အလုပ္ေတြက ပိတ္ရက္ရွည္ေတြေပးတယ္ ။ တခ်ိဳ႕ အလုပ္ပိတ္ရက္ ၄ ရက္ ရတယ္ ။ တခ်ိဳ႕ကလည္း အလုပ္ပိတ္ရက္ေနာက္ ခြင္႕ဆက္ယူၿပီး ဟုိသြားဒီသြားလုပ္ၾကတယ္ ။

က်န္ခဲ႕တဲ႕ နွစ္ေတြထဲမွာ ၾသခ်တ္လမ္းမၾကီးေပၚမွာ ေစ်းခ်ေရာင္းတဲ႕ စာအုပ္ပြဲေသးေသးေလးေတြ ရွိတယ္ ။ သူတို႕စာအုပ္ေၾကာ္ၿငာထားတာက ဒီလို။ “ သူေဌး ရူးေနၿပီ ၿမန္ၿမန္ဝယ္ၾကပါ ” ဆိုပဲ ။ ဟုတ္လည္းဟုတ္ေလာက္တယ္ ။ က်ေနာ္ (American Heritage dictionary) စာအုပ္ကို စင္ကာပူ ၁၂ ေဒၚလာနဲ႕ဝယ္ဖူးတယ္ ။ ေတာ္ေတာ္ကိုသက္သာတယ္ ။  သူေဌးရူးတယ္ဆိုတာၿဖစ္ေလာက္တယ္ ။ 

ဟုိဟုိဒီဒီမ်ား -၂

 Donald Barthelme

ခြင္႔ရတုန္း ၿမန္မာၿပည္ အလည္ၿပန္တုန္းက အိမ္က မဂၢဇင္း အေဟာင္းေလးေတြကို ညဖတ္ ၿပန္ဖတ္ၿဖစ္တယ္ ။ ဟုိုအရင္ အလုပ္မရွိတုန္းက ညဘက္ေအးေအးေဆးေဆး ( မနက္ထရမယ္႕ အခ်ိန္ကို နိုးစက္ မေပးဘဲ ) မဂၢဇင္းေတြ ဖတ္ရတာကို လြမ္းမိတယ္ ။ ညဘက္ေအးေအးေဆးေဆး စာဖတ္ရတဲ႕ အရသာကို လြမ္းမိ ။

photo:icn2